De Dag van de Verzoening – Jom Kippur

De Heer sprak tot Mozes:

‘Op de tiende [dag] van deze zevende maand is het de Grote Verzoendag; dat zal voor jullie een heilige bijeenkomst zijn; en jullie moeten jullie ziel vernederen en een brandoffer aan de Heer brengen; en jullie mogen op deze dag geen werk verrichten, want het is de Grote Verzoendag, om verzoening voor jullie te bewerkstelligen voor het aangezicht van de Heer, jullie God. Want elke ziel die zich op deze dag niet verootmoedigt, zal uit zijn volk worden uitgeroeid; en de ziel die op deze dag enig werk verricht, die zal Ik te midden van zijn volk vernietigen. Jullie mogen geen werk verrichten. Dit is een eeuwigdurende verordening voor jullie [toekomstige] geslachten, op al jullie verblijfplaatsen.’ (Leviticus 23: 26-32).

Hier naderen we dus weer eens Jom Kippur, de heiligste dag voor het Joodse volk van het hele jaar, de dag waarop we de gelegenheid krijgen om verzoening te ontvangen voor onze daden. Maar wat betekent het om verzoening te doen voor onze daden?

Ze uit te wissen?
Ze te veranderen?
Ze te vergeten?

We kunnen niet veranderen wat al gebeurd is, maar één ding dat we wel kunnen doen, is anderen vergeven die ons pijn hebben gedaan, door Gods genade. En we kunnen onszelf vergeven. En wat is vergeving? Het betekent de hoop op een beter verleden opgeven.

David Cohen / Flash90

Het betekent allereerst het verleden te accepteren zoals het is, en niet te proberen het te veranderen door schuldgevoelens of door vast te houden aan woede en verdriet. En tegelijkertijd erkennen we het feit dat we onvolmaakt zijn, dat we ons soms vergissen. Het enige dat we in deze wereld zeker kunnen veranderen, zijn we zelf, ook al lijkt dat soms bijna onmogelijk.

In het leven krijgen we veel kansen tot boetedoening en vergeving. De Dag van de Boetedoening, die eens per jaar plaatsvindt, herinnert ons eraan dat we uiteindelijk sterfelijke, kwetsbare mensen zijn.

In de Jom Kipoer-gebeden zeggen we:

We hebben ons schuldig gemaakt;
we zijn niet trouw geweest;
we hebben genomen wat ons niet toebehoorde;
we hebben kwaad gesproken over anderen;
we zijn koppig geweest…

Dit is slechts een deel van een zeer lange lijst van individuele en gemeenschappelijke zonden, die keer op keer in het meervoud worden beleden als onderdeel van de traditionele gebeden van deze heilige dag. Deze slechte daden en houdingen kunnen toevallig of opzettelijk zijn geweest, en in meer of mindere mate voorkomen. Ze kunnen gericht zijn geweest tegen anderen, tegen God of gewoon tegen onszelf.

Wij allemaal, zonder uitzondering, kunnen nog steeds beter worden. Dat hoort bij ons mens-zijn. Het hoort bij het leven, ook al vinden we het niet leuk. Soms doen we uiteindelijk precies die dingen waarvan we wisten dat we ze niet moesten doen. [Zie Romeinen 7:15] In de Thora heeft God dit feit al onderkend en al een middel voor genadige verzoening voorzien.

David Cohen/Flash90

Schuld houdt vast aan een fout en laat die niet los, maar het juiste is om de fout te erkennen, ervan te leren, erdoor te groeien, hem te begrijpen als onderdeel van mijn verleden, berouw te tonen en om vergeving te vragen, zodat ik hem kan loslaten en verder kan gaan.

Op Jom Kippur hebben we de gelegenheid om vrede te sluiten met ons verleden. Ik heb de gelegenheid om tot God te bidden dat Hij mij helpt mezelf te vergeven en mij helpt anderen te vergeven. Het is niet gemakkelijk, maar het is mogelijk. Jom Kippur is voor mij een gelegenheid om God, die in de hoogte op de troon van genade troont, te vragen mij ook barmhartigheid te leren.

Om mij te leren wat vergeving en verzoening zijn. Om vrede aan mijn hart te schenken.

Zo zal ik ‘opnieuw kunnen beginnen’, de ware vrede van een gezuiverd geweten kunnen naderen, God en de liefde van God kunnen naderen.