De voormalig toppoliticus van de Europese Unie Frans Timmerman, sinds 10 juli 2026 Minister van Staat, verklaarde zondag dat rechtse Israëli’s ‘precies dezelfde denkwijze hebben als de nazi’s’. Daarop bestempelden Nederlandse joden hem als antisemiet en willen dat hij zijn recent verworven, landelijke, onderscheiding teruggeeft
Frans Timmermans, voormalig toppoliticus van de EU en voormalig Nederlands staatssecretaris en later minister van Buitenlandse Zaken, deed deze uitspraken in een interview met de Belgische krant De Morgen.
‘De denkwijze van rechts en extreemrechts in Israël luidt: “Wij joden kunnen alleen overleven als de Palestijnen verdwijnen.” Dat is precies dezelfde denkwijze als die van de nazi’s destijds: “Het Duitse volk, het Arische ras, kan alleen overleven als de Joden verdwijnen.” Ik vind dat volstrekt onbegrijpelijk. Hun grootouders en overgrootouders is tijdens het nazitijdperk iets vreselijks overkomen: de Holocaust, waarin zij werden uitgeroeid. En nu doen zij precies hetzelfde aan een ander volk’, aldus Timmermans.
Hij vervolgde: ‘In het Midden-Oosten wordt momenteel een heel volk uitgeroeid. We kijken toe en zwijgen, terwijl de Palestijnen letterlijk de zee in worden gedreven en erger nog.’
Tegenstanders en critici van Israël zijn van mening dat de Israëlische militaire operatie tegen Hamas in de Gazastrook, waarbij volgens algemeen aanvaarde schattingen tienduizenden mensen om het leven zijn gekomen, waaronder ten minste 19.000 terroristen, neerkomt op genocide. Israël, de VS en andere landen verwerpen deze bewering. Ook de Europese Unie schaarde zich niet achter dit standpunt.
Timmermans gold tot 2023 als een politicus van centrumlinks, voordat hij voorzitter werd van de alliantie Partij van de Arbeid (PvdA) en GroenLinks. In 2025 legde hij deze functie neer en trad hij af.
Als voormalig eerste vicevoorzitter van de Europese Commissie – een functie die hij tot 2019 bekleedde – werd Timmermans door veel Europese joden geprezen vanwege zijn inzet tegen antisemitisme. In talrijke toespraken zei hij onder meer: ‘Zonder joden is Europa geen Europa.’
Het Centraal Joods Overleg (CJO) stuurde maandag een brief aan Minister-president Rob Jetten en riep hem op afstand te nemen van de uitspraken van Timmermans. Jetten had Timmermans begin deze maand voorgedragen als Minister van Staat. Hij vervult geen ministerieel ambt, maar kan door de regering of door de Koning worden gevraagd om advies uit te brengen over vraagstukken van algemeen belang of staatsrechtelijke betekenis.
‘Timmermans moet de onderscheiding teruggeven’, schreef het CJO en riep Jetten op om de uitspraken van Timmermans, die de raad als ‘antisemitisch’ bestempelde, te verwerpen.
Als Jetten in deze kwestie zou zwijgen, ‘zou dat door onze gemeenschap niet worden begrepen’, schreef Chanan Hertzberger, voorzitter van het CJO, aan de minister-president. ‘Het zou de basis van de herdenking van de Holocaust – de grootste misdaad die ooit op Nederlands en Europees grondgebied is begaan – ondermijnen’, voegde Hertzberger eraan toe.
Esther Voet, hoofdredactrice van het NIW (Nieuw Israëlietisch Weekblad), de belangrijkste joodse krant van Nederland, publiceerde een hoofdartikel met de titel “Frans Timmermans onthult zijn antisemitische aard“. Daarin herinnerde ze eraan dat Timmermans al in 2015 in een toespraak had verklaard: ‘Het nieuwe antisemitisme verschuilt zich achter het antizionisme.’
Ze schreef: ‘Met zijn antizionisme ontmaskert hij zijn eigen antisemitisme. Dat blijkt duidelijk uit de werkdefinitie van antisemitisme van de IHRA, die door het parlement is aangenomen. Hij stelt Israël gelijk aan het Duitsland van Hitler, aan de nazi’s. Israël – een staat die sinds zijn oprichting in 1948 te maken heeft gehad met legers die maar één doel hadden: de Joden de zee in te drijven, precies zoals Adolf Hitler dat wilde.’
(JNS)