De door de staat van Qatar gefinancierde televisiezender Al Jazeera gebruikt haar digitale dochterplatforms om de perceptie van jonge Amerikanen over Israël, Gaza en de rest van het Midden-Oosten te beïnvloeden. Dit blijkt uit openbare documenten en uit de observatie van de onlineplatforms van de zender.
Centraal in deze inspanningen staat AJ+, het op sociale media gerichte videoplatform van Al Jazeera, dat in 2014 werd opgericht om een jong publiek te bereiken op platforms als Instagram, TikTok, YouTube, Facebook en X. Het project is ontwikkeld voor korte, gemakkelijk deelbare inhoud in de stijl van activistische campagnes en stelt Israël vaak voor met termen als kolonialisme, onderdrukking en mensenrechtenschendingen.
De zender profileert zich als een onafhankelijk journalistiek medium. Het Amerikaanse ministerie van Justitie kwam in 2020 echter tot de conclusie dat AJ+ zich moest registreren volgens de Foreign Agents Registration Act. Het stelde vast dat het Al Jazeera Media Network door Qatar wordt gecontroleerd en gefinancierd en dat AJ+ in de Verenigde Staten politieke activiteiten ontplooit in opdracht van een buitenlandse opdrachtgever.
Door deze classificatie werd het platform eerder ingedeeld bij de categorie van buitenlandse beïnvloeding dan bij de gewone binnenlandse media. Voor critici is dit verschil van cruciaal belang: AJ+ zou niet zomaar een van de vele online nieuwsportalen zijn die strijden om clicks, maar onderdeel van een door de staat gesteund communicatiesysteem dat wordt gefinancierd door een van de rijkste regeringen ter wereld.
Qatar heeft aanzienlijke middelen geïnvesteerd om zijn wereldwijde invloed uit te breiden via media, onderwijs, diplomatie en culturele instellingen. Volgens berichten beschikte AJ+ al bij de oprichting over een budget van miljoenen, terwijl het bredere invloednetwerk van Qatar in de Verenigde Staten – inclusief partnerschappen met universiteiten en maatregelen op het gebied van publieke diplomatie – in de loop der jaren veel grotere bedragen omvatte.
Het onderwerp Israël behoort tot de meest terugkerende aandachtspunten van de zender. In de inhoud van AJ+ staan vaak Palestijnse verhalen centraal, wordt Israël beschuldigd van systematisch misbruik en wordt slechts beperkte aandacht besteed aan het terrorisme van Hamas, het bloedbad van 7 oktober of de door Iran gesteunde gewapende terreurgroepen die het conflict kenmerken.
Het platform was bovendien herhaaldelijk het onderwerp van controverses. In 2019 schorste Al Jazeera twee medewerkers van AJ+, nadat een Arabischtalige video had gesuggereerd dat joden de omvang van de holocaust zouden hebben overdreven. Dit leidde tot internationale veroordeling.
Het resultaat is een effectieve en tegelijkertijd misleidende mediapijplijn: door Qatar gefinancierde boodschappen worden aangepast voor westerse progressieve doelgroepen en rechtstreeks verspreid op de smartphones van Amerikaanse studenten.
Crisis met Turkije bereikt kookpunt – Israël vreest beleid van Trump
Tacheles met Aviel – We zijn flink op onze snuit gevallen!
Netanjahu vol vertrouwen naar Washington voor ontmoeting met Trump
