Bij het verder implementeren van de nieuwe veiligheidsdoctrine na 7 oktober 2023 heeft Israël veiligheidszones ingesteld of gehandhaafd in belangrijke gebieden buiten zijn landsgrenzen, in Libanon, Syrië en Gaza, om de bescherming van burgergebieden op de lange termijn te waarborgen.
De doctrine na 7 oktober legt een cruciale nadruk op voorwaartse verdediging. Dat wil zeggen de directe en langdurige fysieke controle van grensoverschrijdende bufferzones, om zodoende operationele vrijheid van handelen te houden en het vermogen van de vijand om zich opnieuw te vestigen in de buurt van Israëlische gemeenschappen te neutraliseren.
Volgens een rapport van Mako van 23 mei 2026 controleert de IDF ongeveer 1.220 vierkante kilometer gebied buiten haar grenzen (wat neerkomt op ongeveer vijf procent van haar eigen oppervlakte), waaronder ongeveer 60% van de Gazastrook, een 10 kilometer brede veiligheidszone in Zuid-Libanon en een 15 kilometer brede zone in Syrië.
Meir Ben Schabbat, voormalig nationaal veiligheidsadviseur van Israël en tegenwoordig hoofd van het Misgav-Instituut voor Nationale Veiligheid, zei woensdag tegen JNS: ‘De huidige realiteit in de Gazastrook, in Libanon en in Syrië illustreert een deel van de principes die Israël sinds 7 oktober in zijn veiligheidsconcept toepast.’
Ben Schabbat lichtte deze principes nader toe: ‘Controle over gebieden die van cruciaal belang zijn voor de veiligheid in gebieden buiten de landsgrenzen, en het volledig benutten van zijn vrijheid van handelen om veiligheidseisen in deze gebieden af te dwingen die opkomende dreigingen en een versterking van de vijand in de verschillende arena’s tegen moeten gaan.’
De voormalige nationale veiligheidsadviseur benadrukte dat ‘Israël in de nabije toekomst aan deze koers zal moeten vasthouden’, en voegde eraan toe: ‘Het mag geen tastbare veiligheidsmiddelen inruilen voor beloften of afspraken die het papier waarop ze worden ondertekend niet waard zijn.’
Volgens Ben Schabbat geldt: ‘In de huidige regionale realiteit is dit de manier om onszelf te beschermen.’
Oded Ailam, voormalig hoofd van de afdeling terrorismebestrijding bij de Mossad en momenteel onderzoeker bij het Jeruzalem Centrum voor Veiligheid en Buitenlands Beleid, zei tegen JNS: ‘De gebeurtenissen van 7 oktober en wat daarop volgde, maken het noodzakelijk om veiligheidsstroken in te stellen.’
De voormalige Mossad-functionaris voegde hieraan toe: ‘Het gaat niet om annexatie, maar om het veiligstellen van grondgebied totdat onomstotelijk is bewezen dat er geen gevaar meer dreigt van over de grens. Zolang er gevaar is, moet Israël deze gebieden behouden en zijn aanwezigheid daar zelfs versterken’, aldus Ailam.
De IDF controleert ongeveer 600 vierkante kilometer land in Zuid-Libanon en de afgelopen dagen, na drone-aanvallen van Hezbollah, hebben berichten in Libanese media erop gewezen dat dit mogelijk wordt uitgebreid.
De IDF heeft de controle over dit gebied aangegrepen om de infastructuur voor grensoverschrijdende invasies en beschietingen van Hezbollah systematisch aan te vallen en te vernietigen. Iets wat de veiligheid van de gemeenschappen in het noorden verbetert – met name tegen de dreiging van antitankraketten en de grensoverschrijdende overvallen door terreurcommando-cellen van de elite-eenheid Radwan. Maar het leger betaalt hiervoor een hoge prijs in de vorm van pijnlijke verliezen, waarbij elke week meerdere IDF-soldaten- en officieren in deze sector sneuvelen.
Intussen heeft de IDF in Gaza haar posities ingenomen langs de beoogde Gele Lijn uit het staakt-het-vuren van oktober 2025 en heeft zij wat begon als een tijdelijke tactische manoeuvre, omgevormd tot een permanente veiligheidsstructuur.
Dit heeft zich naar verluidt uitgebreid tot een gebied van 220 vierkante kilometer, dat zich ononderbroken uitstrekt van Beit Hanoun in het noorden tot Rafah in het zuiden. De IDF gebruikt de controle over het gebied om de terreurinfrastructuur van Hamas te vernietigen, terwijl het bijna dagelijks pogingen van Hamas om de Gele Lijn over te steken ontdekt en neutraliseert.
In Syrië hield het leger tot mei 2026 ongeveer 400 vierkante kilometer in handen en onderhield het negen actieve buitenposten met een penetratie van 15 kilometer vanaf de oorspronkelijke grenslijn. Dit dient ter bescherming van de burgergemeenschappen op de Golanhoogten tegen jihadistische terreurcellen, of deze nu soennitisch of sjiitisch zijn.
De Israëlische veiligheidsdiensten benadrukken dat dergelijke bufferzones cruciaal zijn om Israëlische burgers te beschermen tegen grensoverschrijdende terreurlegers.
Ondanks de diplomatieke druk van internationale bemiddelaars om terug te keren naar de grenslijnen van vóór 7 oktober, heeft het Israëlische veiligheidskabinet de IDF opgedragen in de bufferzones te blijven, om te voorkomen dat er opnieuw een vijandige infrastructuur ontstaat voor de deur van de grensgemeenschappen. Dit alles vanuit het besef dat het onmogelijk is om zich vanaf de grenslijn zelf tegen dergelijke dreigingen te verdedigen.
Bron: JNS
IDF-programma geeft jongeren uit diaspora een kijkje in het militaire leven
IDF: Een derde van de Hezbollah-troepen is uitgeschakeld – ‘We zullen niet verslappen’
Wie deadlines uitstelt, nodigt agressie uit
