“Voor Hamas is overleven al een overwinning”

Terwijl de IDF zijn beleid voor de terugkeer van de lichamen van terroristen naar Gaza verduidelijkt, analyseert een voormalig hooggeplaatst Shin Bet-functionaris de naoorlogse strategie van de terreurorganisatie.

Door Yaakov Lappin | | Onderwerpen: Hamas, Gazastrook
Hamas gebruikt bulldozers om te zoeken naar de lichamen van Israëlische gijzelaars die in Gaza werden vastgehouden, gefotografeerd in Khan Yunis in het zuiden van de Gazastrook op 18 oktober 2025. Foto: Saeed Mohammed/Flash90.

(JNS) Hamas beweert dat het moeilijk is om de lichamen van de laatste drie omgekomen gijzelaars – Dror Or, Ran Gvili en Sudthisak Rinthalak – te vinden vanwege de verwoesting in de Gazastrook.

Deze beoordeling volgt op het feit dat de terreurorganisatie op 17 november in plaats van een lichaam alleen “vondsten” heeft overgedragen, waardoor de afronding van de eerste fase van het staakt-het-vuren van 10 oktober werd uitgesteld. Tot nu toe heeft Israël in ruil voor de lichamen van omgekomen gijzelaars – 25 van de 28 die Hamas had beloofd terug te geven – een onbekend aantal gedode terroristen naar Gaza teruggebracht.

Zonder een aantal te noemen, zei een woordvoerster van de IDF tegen JNS dat “alle tot nu toe teruggebrachte lichamen Hamas-terroristen zijn die binnen de Gazastrook zijn uitgeschakeld. De IDF houdt de lichamen van terroristen in bewaring. Dit gebeurt in overeenstemming met de besluiten van het veiligheidskabinet en in overeenstemming met de instructies van de politieke leiding.”

Shalom Arbel, een voormalig hooggeplaatst lid van de Israëlische veiligheidsdienst (Shin Bet), die van 1988 tot 2013 werkzaam was op het gebied van human intelligence recruitment en operaties, zei tegen JNS dat de huidige situatie deel uitmaakt van een berekende langetermijnstrategie van Hamas om te overleven en zich te herstellen.

“Ik geloof dat er objectieve moeilijkheden zijn om de drie lichamen te vinden. Maar tegelijkertijd is Hamas daar niet al te gefrustreerd over. Ze is er niet boos over en ze maakt geen wanhopige geluiden dat ze het moeilijk heeft. Dat past heel goed bij haar”, schatte hij.

Volgens Arbel maakt dit deel uit van de bredere agenda van Hamas om “tijd te rekken om te overleven en zich te herstellen”.

Aan de ene kant zegt Hamas dat ze de drie lichamen niet heeft kunnen vinden, aan de andere kant is ze tevreden dat ze ze niet heeft gevonden.

“Dat is precies de waanzin van Hamas of de tegenstrijdigheden waarmee ze leeft”, aldus Arbel. “Aan de ene kant zegt Hamas tegen de Verenigde Staten, Israël en iedereen die vraagt waar de lichamen zijn, dat er objectieve moeilijkheden zijn om ze te lokaliseren. [Maar] als iemand uit hun eigen kamp vraagt wat er aan de hand is, ‘waarom vinden we ze niet’, zegt Hamas dat ze het proces vertragen en dat het goed is om tijd te rekken.”

Arbel, die als majoor in de IDF-reserves in Libanon, Gaza en Judea en Samaria heeft gediend, merkte op dat deze dubbelzinnigheid inherent is aan de beweging en moeilijk te ontcijferen is voor westerse waarnemers.

“Deze inherente dualiteit is er altijd, het maakt deel uit van de Moslimbroederschap”, zei hij. “Soms denk je dat je met een schizofreen praat, maar dat is niet het geval. Ze weten hoe ze tussen beide wegen of beide agenda’s moeten navigeren. Voor westerlingen en Israëli’s is dat erg moeilijk te begrijpen. De Qatarese aanpak is bijvoorbeeld precies dat.”

Aan de ene kant omarmt Qatar Hamas en fluistert het hen toe om door te gaan met het plegen van terreurdaden en het bouwen van tunnels, in ruil voor geld; aan de andere kant zit het met de VS als bemiddelaar aan de onderhandelingstafel en presenteert het zich als “gematigd”.

Het doel van dit gedrag is volgens Arbel om van het ene punt naar het andere te gaan, op weg naar hun grotere doelen. Hamas en de Moslimbroederschap boekten volgens hem daadwerkelijk vooruitgang ten opzichte van het Westen, ondanks de catastrofale schade die Gaza had geleden.

Volgens Arbel heeft deze strategie ondanks de verwoestende oorlog resultaten opgeleverd, omdat de terreurorganisatie het begrip “overwinning” anders definieert dan Israël.

“De positie van Hamas is vandaag beter dan vóór 7 oktober. Het is waar dat 50.000 [Gazanen] zijn gedood en dat de Gazastrook is verwoest, maar er is natuurlijk ook nog de toekomst”, zei hij, verwijzend naar het feit dat na het recente besluit van de VN-Veiligheidsraad om het Gaza-plan van president Donald Trump goed te keuren, er onderhandelingen zijn gepland tussen de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff en Hamas-functionaris Khalil al-Hayya in Turkije.

“Dat is geweldig voor Hamas”, zei hij. “Dit zijn enorme successen.”

Alleen al het feit dat Hamas als terreurregime en gewapende organisatie in Gaza heeft overleefd, wordt door haar als een ‘overwinning’ beschouwd, aldus Arbel. “Zij zijn de leiders van de Palestijnen. [Zij bevorderen] eindeloze terreuraanslagen in Judea en Samaria. Zij ontmoeten Amerikaanse functionarissen. Het VN-besluit over de weg naar een Palestijnse staat. Wat hebben ze nog meer nodig?“

Hoewel de langetermijndoelstellingen van Hamas ongewijzigd blijven, steunt de organisatie tegelijkertijd het concept van een hudna (een tijdelijk staakt-het-vuren) om ”sterker te worden en krachten te verzamelen om de vijand opnieuw te bestrijden. Dat is precies het verhaal.”

Terwijl de onderhandelingen vastlopen en Hamas het staakt-het-vuren blijft schenden, heeft de IDF zijn grondoperaties in de hele Gazastrook uitgebreid.

Woensdag openden terroristen uit het gebied van Khan Yunis in het zuiden van Gaza het vuur op IDF-troepen die opereerden in de buurt van de Gele Lijn, die het door Hamas gecontroleerde Gaza scheidt van het door Israël gecontroleerde gebied. Er zijn geen verliezen gemeld aan de kant van de IDF.

In een snelle en grootschalige reactie lanceerde de IDF, onder leiding van het Zuidelijk Commando en met inlichtingenondersteuning van de Shin Bet, een golf van luchtaanvallen en artillerievuur op Hamas-doelen in de hele Gazastrook.

Eerder deze week identificeerden soldaten van de Nahal-brigade twee terroristen die de Gele Lijn overschreden en naderden tot troepen in het zuiden van de Gazastrook, waardoor ze een directe bedreiging vormden. De soldaten openden onmiddellijk het vuur en schakelden beide terroristen uit, aldus het leger.

Israel Today nieuwbrief

Dagelijks nieuws

Gratis in uw mailbox

Israel Heute Newsletter

Tägliche Nachrichten

FREI in Ihrer Inbox