“We moeten een cognitief leger opbouwen”

Zondagavond voerden de Israëlische strijdkrachten een gerichte aanval uit op een leider van een raketcel van Hamas in Gaza-stad, Anas al-Sharif, die zich voordeed als journalist voor Al Jazeera.

De pro-Hamas-zender uit Qatar en verschillende westerse media probeerden het overvloedige bewijs van de Israëlische strijdkrachten voor al-Sharifs lidmaatschap van een cel van de militaire vleugel van Hamas te bagatelliseren door te herhalen dat hij slechts een door Israël aangevallen journalist was.

🎯STRUCK: Hamas terrorist Anas Al-Sharif, who posed as an Al Jazeera journalist
Al-Sharif was the head of a Hamas terrorist cell and advanced rocket attacks on Israeli civilians and IDF troops.
Intelligence and documents from Gaza, including rosters, terrorist training lists and… pic.twitter.com/ypFaEYDHse
— Israel Defense Forces (@IDF) August 10, 2025

Dit incident en de internationale gevolgen ervan illustreren een centraal kenmerk van de moderne informatieoorlog waarmee Israël wordt geconfronteerd: de versmelting van terroristische operaties met media en propaganda en het vermogen van Hamas om zich te nestelen in ogenschijnlijk civiele organisaties.

De recente internationale media-ophef is echter ook een voorbeeld van een nog groter, daarmee samenhangend fenomeen: Israël wordt dagelijks aangevallen door een geavanceerde, wereldwijde en veelzijdige pro-Hamas-propagandamachine, die wordt aangewakkerd door Qatar, de internationale Moslimbroederschap, Turkije en anderen, en in het Westen wordt nagepraat door de mainstream- en sociale mediaplatforms.

Israëlische waarnemers verklaarden tegenover JNS dat de huidige publieke diplomatie van Israël volstrekt ontoereikend is en riepen op tot een nieuw, gecoördineerd nationaal centrum dat tot taak heeft de verhalen van de tegenstanders te ontkrachten en tegelijkertijd in de aanval te gaan.

Zie ook: Hoe Hamas een invloedrijke speler op sociale media werd

Professor Kobi Michael, hoofdonderzoeker bij het Misgav Instituut voor Nationale Veiligheid en Zionistische Strategie en het Instituut voor Nationale Veiligheidsstudies, verklaarde tegenover JNS dat het recente incident slechts een onderdeel is van een uitgebreide, veelzijdige informatieoorlog tegen Israël.

“We moeten deze hele gebeurtenis zien als een soort geïntegreerde gebeurtenis. Dat betekent dat het erg moeilijk is om gebeurtenissen te isoleren of de componenten van elkaar te scheiden”, aldus Michael, die ook adjunct-directeur-generaal en hoofd van de afdeling Palestina bij het ministerie van Strategische Zaken was.

“De Hamas-campagne wordt bijvoorbeeld niet alleen in de Gazastrook bedacht door de media en het cognitieve oorlogspersoneel van Hamas, maar ook in zeer hoge kwaliteit geproduceerd en aanzienlijk ondersteund door het Al-Jazeera-netwerk van Qatar. De correspondenten of journalisten in de Gazastrook zijn Hamas-activisten, waaronder de twee die gisteravond in Gaza zijn gedood. De belangstelling van Qatar gaat verder dan het verheerlijken van Hamas en weerspiegelt hun narratief”, betoogde hij.

“Het belang van Qatar is niet alleen dat Hamas aan de macht blijft in de Gazastrook, maar dat het uiteindelijk een hegemoniale factor wordt in de hele Palestijnse arena”, verklaarde Michael. “Ze dienen de agenda van Hamas en helpen haar de weg vrij te maken voor de overname van de Palestijnse Autoriteit.”

Deze inspanningen worden krachtig ondersteund door Turkije, dat naast Qatar een van de grootste sponsors van de Moslimbroederschap is. “Turkije herhaalt het verhaal van Hamas, maar voegt daar nog andere, oorspronkelijk Turkse elementen aan toe”, zei Michael, verwijzend naar de vergelijkingen die president Erdoğan maakte tussen Israël en nazi-Duitsland. “Er is hier een goed geoliede machine aan het werk. Hamas is de drijvende kracht. De versterkende factoren zijn Qatar en Turkije. En als we nog een niveau hoger gaan, zien we dat er een cognitieve inspanning is van de hele verzetsas onder leiding van Iran.”

Deze goed gefinancierde mediamachine heeft Hamas tot een machtige influencer op sociale media gemaakt, die de internationale opinie kan beïnvloeden. Volgens een rapport van Israel Hayom van 3 augustus heeft Hamas de kunst van digitale propaganda geperfectioneerd en maakt het gebruik van een netwerk van influencers, bots en sympathiserende journalisten om zijn verhaal wereldwijd te verspreiden.

Geconfronteerd met deze aanval op zijn legitimiteit op meerdere fronten reageert Israël volgens Michael zwak en defensief.

Hij betoogde dat Israël vastzit in een verouderd paradigma van “hasbara” (publieke diplomatie), terwijl het een offensieve strategie van cognitieve campagnes zou moeten volgen. “We zijn niet in staat om een sectoroverschrijdende cognitieve inspanning te leveren die als een scherpe pijl het bewustzijn van Hamas, de bevolking van Gaza of degenen die in de Palestijnse Autoriteit of de internationale media leven, raakt”, klaagde Michael.

“We begrijpen al zoveel jaren het belang van cognitieve inspanningen en we praten al zoveel jaren over de noodzaak ervan. Dit is geen kritiek op Israël, kritiek is legitiem. Dit is een aanval. Degenen die hierachter zitten, ontslaan Hamas van de verantwoordelijkheid voor deze hele realiteit en schuiven alles op Israël.”

Hij riep op tot een volledige strategische heroriëntatie, die vanaf de top moet worden geleid. “Deze hele kwestie moet op één plek, in een hoofdkwartier, onder leiding van de premier worden gepland”, betoogde hij. “Er moet een nationale autoriteit komen die onder de premier valt en die weet hoe alle statelijke en niet-statelijke actoren in Israël en in het buitenland kunnen worden geïntegreerd. We moeten een cognitief leger opbouwen.”

Dit nieuwe apparaat, zo zei hij, moest met agressieve campagnes in de aanval gaan. “Net zoals u een operatie plant om de Gazastrook te veroveren, moet u een operatie plannen om de VN te vernietigen”, stelde Michael voor. “De VN moet met deze campagne vanuit verschillende richtingen worden aangevallen. Hetzelfde geldt voor de New York Times.” Michael voegde eraan toe: “Dit kan ook gepaard gaan met juridische stappen. De premier zei dat we een rechtszaak overwegen. Ja, klaag ze aan, dwing ze miljoenen en miljoenen aan advocaten te betalen, put ze uit in de rechtbank. Dat hoort bij cognitieve oorlogsvoering.”

Michael Barak, senior onderzoeker aan het International Institute for Counter-Terrorism (ICT) van de Reichman University, legde de specifieke mechanismen van deze propagandaoorlog uit. Hij wees op de sterke invloed van pro-Hamas-persoonlijkheden op sociale media in Gaza, van wie sommigen miljoenen volgers hebben op TikTok en een sleutelrol spelen bij het verspreiden van de propaganda over een “opzettelijke hongercampagne”.

Een belangrijk front in deze oorlog is volgens Barak te vinden op westerse universiteiten, aangevoerd door organisaties als de National Students for Justice in Palestine (SJP). “NSJP is een overkoepelende organisatie van 350 pro-Palestijnse studentencellen op universiteiten in de Verenigde Staten”, aldus Barak.

Hij wees erop dat een van de oprichters van SJP, Hatem Bazian, professor aan de UC Berkeley, ook de organisatie American Muslims for Palestine (AMP) heeft opgericht, die volgens de Anti-Defamation League “de kern vormt van de anti-Israëlische en antizionistische beweging in de Verenigde Staten. De leiding van de AMP maakt vaak gebruik van retoriek die antisemitische stereotypen bevordert en geweld tegen Israël ondersteunt, bijvoorbeeld door Hamas te prijzen voor de aanval van 7 oktober, die de dodelijkste slachting van Joden sinds de Holocaust was.”

Volgens een memo van de FBI was een huidig bestuurslid van de AMP betrokken bij de activiteiten van Hamas in de jaren negentig, aldus de ADL. “Er bestaat een vermoeden”, aldus Barak, “dat deze studentengroepen de boodschappen van Hamas herhalen.

Barak riep de Amerikaanse regering op sancties op te leggen aan universiteiten en sociale-mediabedrijven die weigeren op te treden tegen het aanzetten tot terrorisme.

“Ik volg bijna dagelijks de wereldwijde onlineactiviteiten van jihadisten. En ik zie dat er op Facebook besloten groepen zijn waarvan de leden zich identificeren als Al Qaida en ISIS, en Facebook doet niets om ze te verwijderen. Er zijn pro-Hamas-gemeenschappen op Facebook en er wordt aangezet tot geweld. Als ik dergelijke zaken meld, worden ze niet altijd verwijderd.”

Barak kwam tot de conclusie dat Israël een speciale instantie moet oprichten die zich bezighoudt met propaganda en aanzetting tot geweld op sociale media.

De propagandamachine tegen Israël op sociale media wordt aangestuurd door influencers en wordt in belangrijke mate ondersteund door de Moslimbroederschap, verklaarde hij. “De Broederschap geeft deze campagnes een zeer sterke impuls, of dat nu in Londen is of in Turkije. Het Westen speelt hierin een zeer belangrijke rol”, waarschuwde Barak.

In augustus 2021 publiceerde Barak een studie over een organisatie genaamd al-Tajammu al-Arabi wal-lslami li-Da’m Khiyyar al-Muqawma (“de Arabische en Islamitische Unie ter ondersteuning van de verzetsoptie”), die volgens hem “dient als een internationaal, pro-Iraans platform om de verzetsas tegen de VS, Israël en hun bondgenoten te mobiliseren“.

Hij merkte op: ”Deze pro-Iraanse organisatie, gevestigd in Libanon, onderhoudt nauwe banden met Hezbollah en sjiitische milities in Irak en Jemen, evenals met andere terroristische organisaties zoals de Palestijnse Islamitische Jihad en het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina.”

De organisatie is erin geslaagd “een wereldwijd netwerk op te bouwen waarvan de leden radicale organisaties en personen zijn, zowel religieus als seculier, die een vergelijkbare wereldvisie en belangen delen, waaronder vooral de strijd tegen imperialisme en zionisme. Zoals enkele leden hebben bevestigd, is het netwerk bedoeld om de verzetsas te versterken en hun vijanden te verzwakken.”