Tegen de achtergrond van het recente bloedbad onder de druzische bevolking in Syrië heeft de Israëlische president Isaac Herzog vooraanstaande vertegenwoordigers van de Syrisch-Joodse gemeenschap ontvangen. Tijdens de bijeenkomst in het presidentieel paleis in Jeruzalem riep Herzog op om de kans voor regionale verzoening te grijpen:
“Nu is het moment om verzoening in de regio te bewerkstelligen. We mogen deze kans niet voorbij laten gaan.”
De bijeenkomst werd onder meer bijgewoond door rabbijn Benjamin Chama, de opperrabbijn van de Syrische Joden in Israël, en vertegenwoordigers van de Syrisch-Joodse diaspora uit de hele wereld. Zij presenteerden de president een initiatief voor de oprichting van een coördinatiecentrum voor de betrekkingen tussen Syrië en Israël. Het doel is om het culturele erfgoed van de Syrische Joden te behouden, belangrijke persoonlijkheden van de gemeenschap te eren en initiatieven voor verzoening over religieuze en nationale grenzen heen te bevorderen.
President Herzog benadrukte in zijn toespraak:
“De geschiedenis van de Joden uit Syrië is verbazingwekkend – en nog niet volledig verteld. We zien hoe de machtsbasis van Assad wankelt en de Iraanse invloed in de regio afneemt. Dit opent een zeldzame kans voor regionale verzoening en nieuwe overeenkomsten. Deze kans mogen we niet voorbij laten gaan.”
De ontmoeting kwam grotendeels tot stand op initiatief van rabbijn Benjamin Chama, de zoon van de overleden laatste opperrabbijn van Syrië, Abraham Chama. In zijn toespraak refereerde hij aan de diepe historische band van zijn familie met Syrië en sprak hij over zijn droom van een vreedzaam nieuw begin:
“Er zijn contacten met het Syrische regime – via bemiddelaars in Washington en Londen die de weg van mijn vader kennen. In januari van dit jaar heb ik een brief gestuurd aan de Syrische leiders en een verrassend positieve reactie ontvangen – zelfs van al-Julani, die mijn contactopname uitdrukkelijk heeft gewaardeerd.”
Zijn doel is om op een dag terug te keren naar Syrië en de Grote Synagoge van Damascus te heropenen:
“Voor ons zijn het niet alleen gebouwen – ze zijn de ziel van een eeuwenoude en glorieuze gemeenschap. We zetten ons in voor vrede tussen Israël en Syrië, op alle niveaus. Ons doel is een echte, duurzame vrede, waarin beide partijen elkaar met respect behandelen.”
Chama benadrukte dat er in Israël veel mensen met Syrische roots wonen, waaronder ook een jonge generatie die hier al geboren is:
“We moeten onze geschiedenis bewaren en doorgeven.”
President Herzog onderstreepte:
“Het gaat niet alleen om herinnering en erfgoed, maar om een alomvattende visie voor de toekomst. Het Joodse volk draagt verhalen uit alle delen van de wereld in zich, en elke gemeenschap brengt haar eigen licht mee. Juist in deze kwetsbare regio kan geloof bruggen bouwen, geen muren.”
In een aansluitend gesprek met Ynet verklaarde rabbijn Chama dat er vandaag nog zeven Joden in Syrië wonen – drie mannen en vier vrouwen, allemaal in Damascus. De synagogen en begraafplaatsen zijn gesloten. De oude Jobar-synagoge, een van de oudste ter wereld, is tijdens de Syrische burgeroorlog verwoest:
“Ik geloof niet dat ze doelbewust is aangevallen, maar het resultaat is pijnlijk. Vandaag is ze gesloten, er is alleen nog een hoop puin over. De foto’s die circuleren, tonen muren – maar dat zijn niet meer haar muren, maar de overblijfselen van het naburige gebouw. Wat overblijft is een hoop stenen. Dat doet erg pijn.”
Over de houding van het Syrische regime zei Chama:
“Volgens het regime van al-Julani wijst alles op vrede. De weinige overgebleven Joden in Syrië worden niet lastiggevallen – integendeel, men toont hen welwillendheid. Er zijn openbare oproepen aan Joden in het buitenland: ‘Kom terug, jullie krijgen jullie eigendommen terug.’ Deze woorden zijn een teken van verzoening – dat is precies de houding die we wensen.”
Op de vraag of hij zich geen zorgen maakt over het bloedbad onder de druzen, antwoordde hij:
“Wat er de afgelopen twee dagen in Syrië gebeurt, is hartverscheurend – ook al heeft het geen directe betrekking op de Joden. Maar we zijn solidair met vrede en verzoening tussen de religies – of het nu christenen, moslims, druzen, bedoeïenen of welke andere groep dan ook zijn. Ieder mens moet de ander respecteren. De beelden uit Sweida zijn hartverscheurend – ongeacht met wie je je identificeert. We willen dat alle gemeenschappen in vrede en co-existentie leven.“
Of hij optimistisch is dat er vrede tussen Israël en Syrië op komst is?
”We hopen en bidden voor vrede tussen Israël en Syrië – dat was de visie van mijn vader, rabbijn Abraham Chama. Hij geloofde in vrede. Onze boodschappen bereiken het regime van al-Julani via indirecte wegen. Zodra Israël het mogelijk maakt om naar Syrië te reizen, ben ik ervan overtuigd dat we met open armen zullen worden ontvangen. We kunnen de toekomst niet voorspellen, we zijn geen profeten – maar we hopen en bidden dat deze vrede komt.”