“Miljoenenmars” ontkracht bewering oppositie dat natie tegen justitiële hervorming is

De “March of Millions” nabij de Knesset in Jeruzalem van donderdagavond heeft misschien zijn doel niet bereikt (de organisatoren spreken van 600.000 deelnemers, de politie van 200.000), maar het is gelukt om de bewering van de oppositie te weerleggen dat de Israëli’s verenigd zijn tegen de hervorming van het gerechtelijk apparaat. De bijeenkomst gaf ook de belegerde regering van premier Benjamin Netanyahu de broodnodige steun.

Hervormingsaanhangers hebben traag gereageerd op de maandenlange protesten tegen de hervorming, die de coalitie tegenhielden en Netanyahu ertoe brachten het proces op te schorten en onderhandelingen met de oppositie te beginnen onder auspiciën van president Isaac Herzog.

Voorstanders van de hervorming vrezen dat het resultaat een afgezwakte versie van de wet zal zijn. Tijdens de bijeenkomst scandeerde de menigte onder meer: “Stop met bang zijn” en “Wij willen geen compromis”.

Van de vele politici en rechtse figuren die de bijeenkomst toespraken, kregen de belangrijkste architecten van de justitiële hervorming het meeste applaus: minister van Justitie Yariv Levin van Likud en Knessetlid Simcha Rothman van de partij Religieus Zionisme, die voorzitter is van de parlementaire commissie voor grondwet, recht en justitie.

“Meer dan twee miljoen Israëli’s hebben zes maanden geleden deelgenomen aan het echte referendum: de verkiezingen. Zij stemden voor juridische hervorming,” legde Levin uit. “We staan hier op dit podium met 64 mandaten om een onrecht te corrigeren. Geen ongelijkheid meer, geen scheef rechtssysteem, geen rechtbank meer waarvan de rechters boven de Knesset en boven de regering staan.”

“Ons is verteld dat als de hervorming doorgaat, we in een dictatuur zullen leven. Er is geen grotere leugen dan dat. Toon me één democratie waar de juridische adviseurs beslissen in plaats van de regering,” zei Levin en voegde er onder applaus van de aanwezigen aan toe: “Ik zal alles doen wat in mijn macht ligt om de gewenste verandering in het rechtssysteem tot stand te brengen.”

“Als iemand mij een paar jaar geleden had verteld dat er in 2023 zo’n brede consensus in de Israëlische samenleving zou zijn over de noodzaak van justitiële hervorming en dat de huidige situatie niet democratisch is, zou ik gezegd hebben dat ze waanideeën hadden,” zei Rothman. “Het rechtssysteem verbeteren is mijn levenswerk, en ik zal me er op elke mogelijke manier voor blijven inzetten.”

Likud-parlementslid Avichay Boaron trad op als ceremoniemeester. “Het doel van de demonstratie is om onze gekozen vertegenwoordigers in de regering en de coalitie eraan te herinneren en te eisen dat het volk justitiële hervormingen wil, dat het volk achter hen staat en dat het volk hen kracht geeft,” zei hij.

Netanyahu, die de demonstratie om veiligheidsredenen niet bijwoonde, twitterde: “Ik ben diep ontroerd door de enorme steun van het nationale kamp dat vanavond massaal naar Jeruzalem is gekomen. Wij allen, 64 verkozenen die onze overwinning hebben behaald, zijn eersteklas burgers. Jullie hebben mijn hart verwarmd en ik dank ieder van jullie.”

Negenentwintig niet-gouvernementele organisaties (NGO’s) steunden het protest, onder leiding van Tekuma 23, een NGO die samen met Boaron is opgericht door politiek activist Berle Crombie. Haar missie is het opbouwen van steun voor justitiële hervorming na de protesten daartegen.

De bijeenkomst van de voorstanders van de hervorming was anders van toon dan de demonstratiebijeenkomsten van de tegenstanders, die somber zijn, met waarschuwingen voor een dreigende dictatuur, botsingen met de politie, feestelijke fakkeltochten en vrouwen gekleed als op Margaret Atwood geïnspireerde dienstmeisjes met gebogen hoofd.

Deze bijeenkomst was onstuimig en leek op een groot straatfeest. Uit grote luidsprekers schalde muziek. Demonstranten dansten en zongen. Vreemden klopten elkaar op de rug. Het was feestelijk. Het optimisme was voelbaar.

De demonstranten waren overwegend jong. Foto David Isaac.

De demonstranten waren overwegend jong. Foto door David Isaac.

JNS ontmoette Herzl Hajaj van Choosing Life, een forum van Israëlische terreurslachtoffers en -overlevenden, en vroeg hem dit verschil te verklaren.

“Rechts is altijd vrolijker,” zei hij. “De protesten van links worden gedreven door veel geld. De mensen die al die herrie en rotzooi maken, doen het voor het geld. De mensen hier hebben vandaag een dag vrij genomen van hun werk. Ze zijn uit Eilat, Metulla en Dimona gekomen omdat ze in hun hart verbonden zijn met deze regering.”

Een ander opvallend verschil was de leeftijd van de demonstranten. Jongeren waren de norm bij de demonstratie van donderdag, met duizenden tieners. Jonge gezinnen met jonge kinderen waren niet ongewoon.

Israëlisch rechts stelt dat het Hooggerechtshof in de jaren negentig activistisch werd onder de toenmalige president van het Hooggerechtshof, Aharon Barak, die de zogenaamde “constitutionele revolutie” orkestreerde. De regering zegt dat haar programma voor justitiële hervorming gericht is op het oplossen van het in de loop der jaren gegroeide probleem en het herstellen van het machtsevenwicht tussen de drie takken van de overheid.

Rothman vertelde JNS eerder deze week dat de protesten van de oppositie niet echt gaan over justitiële hervorming, maar over een conflict tussen twee visies op Israël: een seculiere staat naar het model van Denemarken, of een Joodse staat die nauw verbonden is met zijn specifieke religieuze en culturele tradities.

Als dat het geval is, symboliseren de jonge tieners die op de bijeenkomst van donderdag “Rothman” scandeerden de angst van de tegenstanders dat de demografie zich tegen hen keert. Zij zien het Hooggerechtshof als een rem op de opkomst van rechts, wat hun vastberadenheid verklaart om zijn macht te verdedigen.

De hervormers zijn evenzeer vastbesloten om veranderingen door te drukken in het hof, dat volgens hen een linkse, globalistische wereldvisie voorstaat.

Hajaj zei: “Nabestaanden, slachtoffers van terreur, zijn hier omdat het Hooggerechtshof een grote rol speelt in het ondermijnen van de afschrikking tegen terroristen. Het geeft hen rechten die geen enkel ander land hen geeft. En wij hebben betaald met het bloed van onze kinderen. En de burgers van Israël zullen met hun bloed blijven betalen totdat we dat veranderen.”

JNS had ook een ontmoeting met gepensioneerd luitenant-kolonel Maurice Hirsch, directeur juridische strategieën bij Palestinian Media Watch, die een hoge positie bekleedde in het IDF-korps van procureurs-generaal.

“Wat mij hier brengt is het besef dat het rechtssysteem moet veranderen. Ik maakte 20 jaar lang deel uit van dit ecosysteem. Ik was plaatsvervangend officier van justitie. En ik begreep dat het rechtssysteem zoals het nu is, volledig heeft gefaald,” vertelde hij aan JNS, verwijzend naar het zelf-selectieproces in het rechtssysteem dat diversiteit van meningen in het gerecht uitsluit.

“We hebben leden van de balie die rechters benoemen, advocaten die hun vrienden tot rechter benoemen, met de steun van rechters van het Hooggerechtshof die ervoor zorgen dat ze alleen advocaten benoemen die net als zij zijn – naar hun beeld. Er verandert niets. Er is slechts één manier van denken,” verklaarde Hirsch.

Demonstranten voeren straattheater op. Foto David Isaac.

Im Tirtzu, een niet-gouvernementele organisatie en een van de organisatoren van de rally, organiseerde een straattheater waarin de macht van het Hooggerechtshof werd benadrukt. Er stonden mensen in een rij in oranje gevangenispakken, die een volk voorstelden dat gevangen zit door de uitspraken van het Hof. Elk droeg een bord met een andere uitspraak: “Het Hooggerechtshof eist de betaling van sociale bijdragen aan terroristen”, “Het Hooggerechtshof verwerpt verzoekschriften tegen de bouw van illegale moskeeën op de Tempelberg”, “Het Hooggerechtshof voorkomt de uitzetting van illegale [buitenlanders], zelfs als ze gewelddadig zijn”.

Een demonstrant met een masker van de huidige president van het Hooggerechtshof, Esther Hayut, hield een stok in zijn hand en dreigde dat hij de geüniformeerde demonstranten zou slaan als zij uit de rij zouden stappen.