Het bestaan van de prachtige rivier in de canyon, op enkele kilometers van Route 90 naar Eilat, was bekend bij fotografen, de Israel Defence Forces (IDF) en bij wetenschappers. Oren Aroni, de maker van de documentaire, legde op de website van KAN uit dat hij er bewust voor koos om de rivier ‘geheim’ te noemen, omdat deze voor het publiek en voor de meeste Israëlische autoriteiten verborgen wordt gehouden door de Dead Sea Works, een filiaal van Israel Chemicals Ltd.
Dode Zee-doofpotaffaire
Israel Chemicals had een reden om de rivier, die zijn water indirect uit de Dode Zee krijgt, te verbergen. Het water dat in de rivier stroomt is eigenlijk een zoutoplossing, een overblijfsel van het water van de Dode Zee nadat Israel Chemicals er mineralen uit heeft gehaald. Dead Sea Works beschouwt het gebied van de rivier, dat dicht bij de Jordaanse grens ligt, blijkbaar als een gesloten chemische zone, net zoals het Israëlische leger veel gesloten militaire zones heeft.
Aroni liet zien hoe het Israëlische bedrijf grote schade heeft aangericht aan de kliffen rond de rivier. Ook vertelde hij het publiek dat arbeiders van Israel Chemicals bezoekers intimideren die de tocht naar de canyon, die in een zeer onherbergzame hoek van de Arava-woestijn ligt, wagen te maken.
De Israëlische autoriteiten hebben geen idee wat Israel Chemicals in het gebied van de rivier doet. Dit ondanks het feit dat, volgens Aroni, de regering toezicht zou moeten houden op de activiteiten daar. De enigen die lijken te weten wat er aan de hand is, zijn ambtenaren van de lokale Tamar-gemeente. Een ander probleem is het handelen van de Jordaanse autoriteiten, die met behulp van onbevoegde aannemers het gebied bewerken, waardoor aan beide zijden van de grens grote schade aan het milieu wordt toegebracht.

Mijnenveld
Een tweede mogelijke reden voor het verbluffende feit dat het Israëlische publiek niet op de hoogte was van het bestaan van de rivier, kan zijn dat de autoriteiten niet wilden dat wandelaars een gebied vol met sinkholes en landmijnen zouden bezoeken. De mijnen werden gelegd door de Hagana, een militie die bestond voor de Staat Israël er was. Israëli’s hebben de gewoonte om naar elke ramp- en gevarenzone te racen, in plaats van de andere kant op te gaan, zoals bijna elke andere samenleving in de wereld. Tel daarbij het feit op dat de Israëli’s een passie hebben voor wandelen in elk natuurreservaat dat ze kunnen vinden, en men kan de bezorgdheid van de autoriteiten begrijpen.
Elk jaar worden er reddingsteams uitgezonden om het leven te redden van wandelaars die onverantwoordelijke risico’s nemen. Nog maar twee jaar geleden, tijdens een winterstorm, werd een groep tieners die in een canyon niet ver van de ‘nieuwe’ rivier wandelden, overvallen door een vloedgolf die tien van hen doodde. Het Israëlische Ministerie van Defensie waarschuwt het publiek nu om niet naar de rivier te zoeken of een bezoek te brengen aan het gebied, vanwege de enorme gevaren die ermee gepaard gaan. ‘Kom niet in de buurt van de verloren rivier,’ luidde de verklaring van het ministerie.
Een natuurwonder. Maar voor hoelang?
De Dode Zee is een van de natuurwonderen van de wereld, en werd genomineerd voor de nieuwe lijst van de Zeven Natuurwonderen van de Wereld.
Israel Chemicals Ltd. doet echter zijn best om de unieke zoute zee te vernietigen. In de afgelopen 50 jaar is het niveau van de Dode Zee maar liefst 25 meter gedaald, en dit is voor een groot deel te wijten aan de ontginning van mineralen door Dead Sea Works. Deskundigen zeggen dat 40 procent van de uitputting van de zee te wijten is aan de activiteiten van de Israëlische kaliumindustrie en haar Jordaanse tegenhanger. Een andere reden waarom de Dode Zee snel verdwijnt, is het uitgebreide oppompen van water uit het Meer van Galilea (Kinnereth in het Hebreeuws), dat tot voor kort werd gebruikt om te voorzien in de waterbehoeften van zowel Israël als Jordanië.
Door deze gevaarlijke afhankelijkheid van regenwater en het Meer van Galilea zijn er langs de Middellandse Zeekust een aantal ontziltingsinstallaties gebouwd en binnenkort zal Israël het water van het meer niet meer nodig hebben voor consumptie. Jordanië zal een beperkte voorraad van het water van de Kinnereth blijven ontvangen, volgens het Israëlisch-Jordaanse vredesverdrag.
Op wankele grond
De snelle uitputting van de Dode Zee zorgt voor extra problemen, zoals het ontstaan van sinkholes (zinkgaten). Het verschijnsel is 30 jaar oud, maar de echte problemen begonnen in het jaar 1998, toen de eerste sinkholes in de buurt van de Ein Gedi camping verschenen, die een grote aantrekkingskracht had op de Israëlische wandelaars. Toen een lid van de onderhoudsploeg met haar schoonmaak-kar in een gat van ruim drie meter viel, werd de locatie afgesloten en omheind met prikkeldraad.
Sindsdien is het probleem alleen maar toegenomen en heeft het soms invloed op het verkeer op de snelweg die langs de Dode Zee loopt. Als de zee zich terugtrekt, sijpelt er zoet grondwater in het gat en lost het de zoute onderlaag op, waarna er een vacuüm ontstaat dat de grond doet instorten.
Voormalig tv-presentatrice Micky Chaimovitz, die nu advocaat is voor de nieuw opgerichte politieke partij ‘Blauw en Wit’, eist dat de minister van Financiën Moshe Kahlon kijkt naar de manier waarop Israel Chemicals toestemming heeft gekregen om te boren in het gebied van de rivier. Zij en anderen willen dat Kachlon de vergunning van het bedrijf om op het terrein te mogen werken herroept.
Israel Chemicals heeft de benodigde vergunningen voor de boringen in het gebied van de rivier verkregen door te liegen tegen de Nationale Planning-commissie. Het bedrijf vertelde de commissie dat er alleen modder en een kleine geul in het gebied was. Israel Chemicals Ltd. is een van ’s werelds grootste producenten van kaliumproducten, waaronder het kaliumchloride dat wordt gebruikt in badzout en ontdooiingsmiddelen. De vergunning van het bedrijf om de mineralen van de Dode Zee te ontginnen vervalt in 2030, maar de Israëlische regering overweegt de mijnbouwactiviteiten uit te breiden door het uitschrijven van aanbestedingen voor niet-Israëlische partijen.
Wilt u meer nieuws ontvangen over Israël? Klik hier voor de dagelijkse gratis e-mail nieuwsbrief.