Israëls nieuwe rijkdom (3): Gazprom misbruikte positie
Israël is terecht bezorgd over Russische betrokkenheid bij zijn bloeiende gas- en olie-industrie, maar omdat er weinig andere internationale partners zijn, heeft de Joodse staat misschien geen andere keuze dan Moskou te accepteren.
Dit is deel drie van een vierdelige serie over de moeilijkheden die Israël ondervindt bij de ontwikkeling van zijn nieuw ontdekte natuurlijke hulpbronnen. Als u dit nog niet hebt gedaan, adviseren wij u eerst deel 1 en deel 2 te lezen
De vrees van Israëlische functionarissen voor Russische betrokkenheid bij de opkomende aardgas en olie-industrie van de Joodse Staat is niet ongegrond.
De Russische aardgasgigant Gazprom wordt geconfronteerd met ernstige beschuldigingen van anti-trust gedrag, terwijl de Europese Commissie onderzoekt of het bedrijf op een oneerlijke manier zijn dominante positie uitbuit en het vrije transport van gas naar de EU schaadt.
Een voorbeeld van dergelijk wangedrag gebeurde in de winter 2008-2009, toen Rusland alle gastoevoer naar Oekraïne afsneed tijdens geschillen over doorvoervergoedingen en de gasprijs. Door deze actie zaten enkele lidstaten van de EU zonder energie tijdens een bittere koudegolf. Dit was aanleiding voor de Europese leiders om hun afhankelijkheid van Russische energie te heroverwegen en uit te zien naar alternatieve leveranciers.
Toch hebben hun pogingen niets opgeleverd, omdat Rusland de bouw versnelde van de zogenaamde Nord Stream, een pijpleiding die direct naar Duitsland gaat, wat het naar energie hongerende Europa nog meer afhankelijk maakte van Gazprom.
Nu Jeruzalem nadenkt over export, die voor de komende 18 jaar aan de Europese vraag kan voldoen, vreest Rusland dat het zijn greep op de Europese markt verliest, en geeft het er de voorkeur aan om samen te werken met de Joodse Staat om Europa van alle kanten te blokkeren.
Maar volgens sommige Russische experts zijn deze beweringen niet gebaseerd op feiten. De Russische analytische website Expert.ru citeert een aantal vooraanstaande analisten die gespecialiseerd zijn op het gebied van Russische energiebronnen en de politiek, en zegt dat Israëls ontdekkingen geen bedreiging zijn voor Rusland.
'Het is nog te vroeg om te praten over Israëls exportpotentieel,' meldde de website, 'het project is in zijn beginfase van exploratie, wat betekent dat de cijfers [die Israël op dit moment noemt] waarschijnlijk zullen veranderen [zodra de productie begint]. Bovendien, gezien de Israëlische wens om niet meer afhankelijk te zijn van ingevoerde energie, zal Tel Aviv hoogstwaarschijnlijk het meeste gas in eigen land verbruiken, waardoor onbeduidende hoeveelheden overblijven voor de export,' werd geconcludeerd.
Maar tegelijk gaven de experts toe, dat indien Gazprom de toegang tot Israëls velden heeft verworven, het de samenwerking tussen de twee landen zou stimuleren. Dr. Dmitry Maryasis, senior research associate bij de afdeling voor Israëlische Studies van de Russische Academie van Wetenschappen, bevestigde dit en benadrukte dat 'de banden tussen Jeruzalem en Moskou al uitstekend zijn, maar ze konden op een hoger niveau komen als een dergelijk project werd uitgevoerd'.
Hechte economische betrekkingen kunnen inderdaad een weg effenen tot sterkere strategische samenwerking van beide landen, door de krachten te bundelen bij de aanpak van gemeenschappelijke uitdagingen, namelijk de radicale Islam en de neo-Ottomaanse ambities van Turkije.
'Ankara heeft altijd geprobeerd om zich te positioneren als centrum van energie, tot ongenoegen van Moskou. Het Israëlisch-Russische gasproject - als het plaatsvindt - zal gas pompen naar Cyprus, dan naar Griekenland en Europa, Turkije omzeilen en zijn belang marginaliseren,' meende de deskundige.
Israël zou dus profiteren van een dergelijke alliantie. Wanneer de twee landen gezamenlijk bronnen langs Israëls kusten ontwikkelen zullen tegenstanders, die hebben geprobeerd om Israëls booreilanden te saboteren, zich nog wel eens bedenken voor ze met een aanslag de woede van Rusland opwekken.
Daarnaast kan het project ook Moskou helpen om zijn klanten te diversifiëren door het gebruik van Israëlisch gas en dit naar markten in het Midden-Oosten of Azië te leiden (zoals Japan, dat momenteel wordt geconfronteerd met ernstige tekorten als gevolg van de nucleaire ramp in Fukushima).
Elizabeth Blade



