'De Israelische maatschappij staat op een historisch kruispunt', zei premier Benjamin Netanyahu afgelopen woensdag. 'De huidige situatie is onhoudbaar. Het is noodzakelijk om de militaire dienstplicht in te voeren voor orthodoxe Joden. Israëlische Arabieren moeten ook dienstvervangende taken gaan verrichten.'

Woensdag heeft de commissie Plesner, geleid door Jochanan Plesner van Kadima, de resultaten gepresenteerd van het onderzoek naar herziening van de wetgeving ten aanzien van algemene dienstplicht. Het negentig pagina's dikke wetsontwerp stelt voor dat in 2016 ongeveer tachtig procent van de orthodoxe yeshiva-studenten in de dienstplichtige leeftijd, militaire dienstplicht of vervangende dienstplicht moet vervullen. Bovendien zullen degenen die proberen om onder hun plicht uit te komen te maken krijgen met hardere straffen, zoals bijvoorbeeld een korting op hun uitkering. Omdat de beleidsmakers hopeloos verdeeld zijn over het wetsvoorstel, besloot Netanyahu afgelopen maandag de commissie te ontbinden. Daarvoor had het Israëlische Hooggerechtshof de uitspraak gedaan dat het huidige systeem, waarbij yeshiva-studenten ontheven zijn van militaire dienstplicht, niet rechtsgeldig is.

Netanyahu's grote regeringscoalitie heeft tot nog toe geen oplossing kunnen vinden voor de vragen 'of' en 'op welke wijze' orthodoxe Joden in de toekomst hun dienstplicht moeten vervullen. Het Hof heeft bepaald dat uiterlijk 1 augustus de coalitie met een nieuwe wet moet komen.

Tijdens de verhitte discussies die de afgelopen weken werden gevoerd in de Knesset, werd duidelijk dat premier Netanyahu meer respect had voor het standpunt van orthodoxe Joden dan dat van de seculiere bevolking. De religieuze ex-generaal Elazar Stern zei: 'Het ontbreekt dit land aan een moedige leiders die de orthodoxe Joden zal oproepen om hun dienstplicht te vervullen. Geen enkele regering wil de orthodoxen aanpakken, maar Netanyahu moet het belang van de staat voor ogen houden en zich niet laten leiden door zijn politieke ambities of terughoudend zijn vanwege de komende verkiezingen.' De Israëlische media zullen een hard oordeel vellen als Netanyahu met zijn megacoalitie van 94 van de 120 zetels, deze zaak niet kan oplossen.

Advertentie - artikel gaat hieronder verder

Bijna zeventigduizend orthodoxe yeshiva-studenten in de leeftijd van 18 tot 25 jaar zijn op basis van hun geloofsovertuiging vrijgesteld van militaire dienst. Een meerderheid van de Israëlische bevolking wil dat deze situatie verandert. 'Wij hebben een eenmalige kans in de geschiedenis van ons land om de vrijstelling te beëindigen door een nieuwe wet aan te nemen waarbij de dienstplicht voor alle burgers zal gaan gelden, ook voor orthodoxe yeshiva-studenten', zei Shaul Mofaz, partijleider van Kadima. Hij dreigt om uit de coalitie te stappen als Netanyahu geen gehoor geeft aan de meerderheid van het volk.

Orthodoxe Joden zijn van mening dat zij hun plicht vervullen door te bidden voor het volk en daarmee te vergelijken zijn met soldaten die aan het front vechten. Bovendien geven orthodoxe Knessetleden aan dat het Israëlische leger zo'n enorm aantal yeshiva-studenten niet wil, maar ook niet kan opnemen, omdat dat technisch en financieel niet mogelijk is.

Ook was het tot nog toe zo dat rabbijnen niet graag zien dat een enkele orthodoxe Jood zich vrijwillig meldt om in militaire dienst te gaan. Het laatste woord is nog niet gesproken over deze complexe zaak, die de Israëlische samenleving geestelijk en emotioneel zeer verdeelt.

Aviel Schneider