Egypte wordt een nieuwe Islamitische Republiek
De Egyptische Moslimbroederschap heeft het presidentschap verworven, en hoewel de westerse leiders genoegen nemen met zijn publieke verklaringen, kun je de overeenkomsten met de Iraanse revolutie niet negeren.
Tot consternatie van velen in de regio heeft de Egyptische kiescommissie zondag bekend gemaakt dat Mohammed Morsi, de kandidaat van de Moslimbroederschap, de volgende president zal zijn van de grootste en machtigste Arabische staat.
Die overwinning komt slechts enkele maanden nadat de Moslimbroederschap en een verwante islamistische groep een grote meerderheid verkregen in het Egyptische parlement. De huidige regering van Egypte, de Opperste Militaire Raad, heeft die verkiezingsuitslag vernietigd, maar als er nieuwe parlementsverkiezingen worden gehouden wordt een vergelijkbaar resultaat verwacht.
Morsi won met slechts 51,7 procent van de stemmen de tweede ronde van de Egyptische presidentsverkiezingen tegen de seculiere kandidaat Ahmed Shafiq, die werd gehinderd door zijn banden met de voormalige dictator Hosni Mubarak.
Net als Iran
Egypte's evolutie van een seculiere, op het westerse gerichte dictatuur naar een een door islamitisten gecontroleerd regime dat de sharia-wet bepleit is zo'n nauwkeurige afspiegeling van wat er eind jaren 1970 met Iran gebeurde, dat je begrijpt dat Israël bezorgd is.
De Iraniërs raakten geïrriteerd onder het repressieve bewind van hun vroegere sjah, net zoals de Egyptenaren onder Mubarak. Veel Iraniërs verlangden naar verandering en lieten zich snel meeslepen door de veelbelovende boodschap van Ayatollah Khomeini, en brachten zijn beweging aan de macht middels de ontdekte democratische vrijheden. Het zelfde geldt voor de Moslimbroederschap en zijn groeiende draagvlak in Egypte.
Pas nadat hij de totale controle over het land had verkregen toonde Khomeini zijn ware gezicht en dompelde hij Iran onder in zoveel donkerheid en onderdrukking als onder de sjah nooit was gezien. Morsi en de leiders van de Moslimbroederschap zinspelen er op, een vergelijkbare weg te gaan.
Ondanks dat hij voor westerse oren het tegendeel heeft beweerd (leugens die de westerse media op onverklaarbare wijze, maar wel voorspelbaar, hebben geslikt), zegt Morsi dat de sharia een centraal onderdeel van zijn presidentschap zal zijn.
Tijdens een verkiezingsbijeenkomst, vorige maand in de universiteit van Cairo, zei Morsi tot jonge Egyptenaren: 'De Koran is onze grondwet, de Profeet is onze leider, jihad is onze weg en dood in de naam van Allah is ons doel. Vandaag kunnen we de sharia-wetgeving vestigen, omdat ons land alleen welzijn verwerft met de Islam en de sharia'.
Maar net als in Iran, is het niet de president waarover iedereen zich echt zorgen moet maken. In plaats daarvan is het westen meer bezorgd over de religieuze krachten die het presidentschap als een marionet gebruiken. In het geval van Egypte is die poppenspeler de hoogste leider van de Moslimbroederschap Mohammed al-Badi.
Het was Badi, samen met de andere leiders van de Moslimbroederschap, die Morsi kandidaat stelden voor het presidentschap, overtuigd dat hij de kernbelangen van de beweging zou behartigen.
Sharia wetten
En wat zijn die belangen? Het opleggen van de sharia in plaats van echte democratische vrijheid, bij voorbeeld.
In 2007 legde de voormalige hoogste leider van de Moslimbroederschap Mohammed Mahdi Akef heel botweg uit, dat de organisatie, als hij de gelegenheid kreeg, democratie zou gebruiken om aan de macht te komen, en die dan te vervangen door de sharia wetten, die hij als de 'ware democratie' berschouwt.
'De laatste, absolute boodschap uit de hemel bevat alle waarden die de seculiere wereld stelt te hebben uitgevonden .... de Islam en zijn waarden gingen het Westen voor door echte democratie op te richten', vertelde Akef aan de Egyptische krant Al-Karama.
De huidige hoogste leider Badi suggereerde, dat dit geen goed voorteken is voor de minderheden in Egypte of overal waar de Broederschap wil regeren.
'Allah's woord zal als hoogste regeren en de woorden van ongelovigen zal zijn minderwaardig," Badi zei in een op televisie uitgezonden preek in 2010.
Heilige Oorlog
Hoe zit het met buitenlandse betrekkingen, met name de betrekkingen met Israël?
Morsi heeft publiekelijk beloofd om alle internationale verdragen en overeenkomsten, waaronder de Camp David akkoorden, te respecteren. Maar ook hier is het verstandig om het met wantrouwen als een uitspraak voor Westerse consumptie te zien.
Tijdens de tweede ronde van de presidentsverkiezingen heeft Shafiq er sterk voor gewaarschuwd dat de Moslimbroederschap, als deze aan de macht zou komen een gewapend conflict met Israël zou uitlokken door van 'Palestina' een belangrijke zaak voor alle Egyptenaren te maken.
Kort daarna verscheen Morsi op een verkiezingsbijeenkomst waar een islamitische geestelijke met banden met de Broederschap verklaarde dat het presidentschap van Morsi Jeruzalem zou terugbrengen onder Islamitische soevereiniteit.
Nogmaals, als het om deze zaken gaat is Badi de man waarop iedereen moet letten. Volgens een toespraak die hij in 201 hield streeft de Moslimbroederschap naar jihad (heilige oorlog) tegen zowel Israël als de VS. 'Het voeren van jihad tegen deze beide ongelovigen is een gebod van Allah dat niet kan worden genegeerd', verklaarde Badi.
Dit alles betekent niet, dat de Moslimbroederschap morgen de oorlog zal verklaren. Dat kan inderdaad niet in dit stadium, nu de Egyptische Opperste Militaire Raad voorzichtig is bij het overdragen van de volledige controle over de Staat aan de nieuwe president en zijn superieuren. Maar de Moslimbroederschap is geduldig, en krijgen een aantal verrassende bondgenoten in het Westen.
De regering-Obama lijkt Israëls ernstige zorgen over het aan de macht komen van de Moslimbroederschap niet te delen, en nogal wat Israëli's krabben zich achter hun oren van verwondering. In feite leidt Obama de internationale oproep aan het leger van Egypte om opzij te gaan en de nieuw gekozen islamisten de volledige controle te laten verwerven.
Een andere overeenkomst met de Iraanse revolutie is de Amerikaanse reactie. Net als Mubarak was de voormalige sjah van Iran een bondgenoot van de VS, maar hij kreeg weinig of geen steun van Washington toen hij werd verdreven. En de regering-Carter handeldemet Iran net zoals Obama met Egypte: toen het duidelijk werd dat radicale islamisten Iran zouden regeren in plaats van de sjah, heeft de regering-Carter sympathie voor en vertrouwen in de ayatollah uitgesproken, in plaats van twijfel doen ontstaan en actie te ondernemen tegen verdere regionale destabilisering.
Ryan Jones



