De spanningen tussen Israël en Egypte lopen op, nadat Egypte donderdag eenzijdig besloot het aardgascontract, dat de kern was van de vredesovereenkomst, te annuleren. Het opzeggen van deze lange-termijn overeenkomst is mogelijk in strijd met het vredesverdrag tussen de twee naties.

... al 14 keer opgeblazen ...

Egyptische autoriteiten noemden het een 'commercieel' besluit, en stelden dat Israël de rekeningen niet had betaald. De Israëlische autoriteiten brachten daar tegenin, dat in 2011 Egypte slechts 25 procent van de gecontracteerde hoeveelheid aardgas had geleverd als gevolg van zijn onvermogen of onwil om de gasleiding te beschermen tegen herhaalde sabotage.
Het bedrijf Ampal, dat de gasvoorziening organiseert, is nu bezig om juridische stappen te ondernemen tegen de Egyptische contractbreuk.

De pijpleiding, die door het Sinaï-schiereiland loopt, is in het afgelopen jaar 14 keer opgeblazen, waardoor de gaslevering aan Israëli's (en Jordaniërs) werd onderbroken en de binnenlandse gastarieven wel 20 procent stegen.
Voor Israël, dat 40 procent van zijn elektriciteit produceert uit gas (waarvan bijna de helft gas uit Egypte), is de stopzetting van de gastoevoer is een grote klap.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu en minister van Buitenlandse Zaken Avigdor Lieberman hebben geprobeerd een diplomatieke crisis te voorkomen door de Egyptische bewering te steunen, dat het dichtdraaien van de gaskraan niet politiek van aard is, en te verklaren dat de kwestie nu in arbitrage is.

Advertentie - artikel gaat hieronder verder

Toch was de timing zeer verdacht, en veel Israëlische leiders geloven niet in de officiële lezing.

Deze nieuwe Egyptische provocatie is 'zeer zorgwekkend', zei de Israëlische minister van Financiën Yuval Steinitz. Oppositieleider Shaul Mofaz noemde het 'een flagrante schending van het vredesverdrag van 1979.' Mofaz zei dat de VS, als de borg van de Camp David-akkoorden, betrokken moet zijn bij het nieuwe geschil over de gaslevering.

De Camp David-akkoorden verplichten Egypte om Israël te laten bieden op zijn overtollige olie- en gasbronnen. In ruil hiervoor kreeg Egypte een paar zeer lucratieve olievelden in de Sinaï terug. De aardgasovereenkomst, die de twee naties in 2005 sloten, werd gezien als een onderdeel van die akkoorden.

Knessetlid en voormalig minister van defensie Binyamin Ben-Eliezer speelde een belangrijke rol in de Israëlisch-Egyptische gasoverenkomst. Hij vertelde voor de Legerradio, dat het eenzijdige en vijandige karakter van de Egyptische stap 'zeer ernstig is. Het bestaan van de pijpleiding ondersteunde het vredesverdrag.'

Velen vrezen dat de nieuwe heersers van Egypte juist om deze reden het gascontract annuleerden. In feite versterkte de Egyptische presidentskandidaat Abdel Moneim Aboul Fotouh deze beoordeling, toen hij zondag op het geannuleerde gascontract reageerde met de woorden: 'Het Egyptische volk wil geen gas exporteren naar Israël en de president moeten handelen volgens zijn wensen.'

De Israëlische minister van Energie Uzi Landau betwistte ook het idee dat de gestopte gastoevoer geen politieke bijbetekenis zou hebben. 'Het is tenslotte niet alleen een commerciële overeenkomst tussen bedrijven, is het een belangrijke overeenkomst tussen twee landen,' Voor de legerradio zei hij 'Zoiets als dit gebeurt niet zonder medeweten van de Egyptische autoriteiten.'

Eigen energiebronnen
Landau zei dat hij niet verrast was door de Egyptische stap, en dat zijn ministerie zich al aan het voorbereiden was voor de dag waarop er geen Egyptisch gas meer naar Israël zou stromen. 'Israël is bezig zich onafhankelijkheid van energie te maken en snel Israëlische energiebronnen te ontwikkelen', verklaarde Landau.

Maandag hebben de Israëlische en internationale ontwikkelaars van het Tamar gasveld voor de Middellandse Zeekust van Israël bekend gemaakt, dat er 900 miljoen dollar aan financiering was toegezegd. Met de financiële steun die ze nodig hebben, schatten functionarissen van het bedrijf dat het Tamarveld midden volgend jaar operationeel zal zijn en Israëls primaire bron van aardgas zal worden.

Ryan Jones, Michael Selutin