• Obama sprak zondag voor pro-Israël lobby AIPAC,
• Israëlische functionarissen waren ontvankelijker voor de toespraak van Obama, maar twijfel blijft bestaan;
• Voormalig adviseur VS presidenten waarschuwt dat Obama nu officieel de Arabische onderhandelingspositie steunt

De Amerikaanse president Barack Obama meende dat de opmerkingen, die hij de afgelopen dagen maakte over het Israëlisch-Palestijnse vredesproces, verkeerd waren begrepen, en dus probeerde hij zondag de zaken recht te zetten tijdens de jaarlijkse conferentie van het America Israel Public Action Committee (AIPAC).

Sprekend voor de 10.000 deelnemers benadrukte Obama dat hij een "echte vriend" van Israël is, ondanks beschuldigingen dat zijn oproep aan Israël vorige week om de grenzen van 1967 te accepteren hem duidelijk in het Arabische kamp heeft geplaatst.
Maar Israëlische functionarissen bleven sceptisch.

In zijn toespraak tot AIPAC wees Obama erop dat zijn regering een geavanceerde militaire samenwerking met Israël heeft, zware sancties aan Iran heeft opgelegd, de kant van Israël koos in de affaire rond het Goldstone-rapport, en zich sterk heeft verzet tegen de Palestijnse inspanningen om zich later dit jaar eenzijdig een soevereine staat te verklaren bij de VN .

Grenzen van 1967
Ten aanzien van zijn toespraak vorige week op het ministerie van Buitenlandse Zaken, waar Obama benadrukte dat Israël vrede moet sluiten met de Palestijnen op basis van de grenzen van 1967, hield de president vol dat hij "een paar keer verkeerd was weergegeven."

Obama was het er mee eens, dat Israël niet terug kon gaan naar de grenzen van 1967 zoals ze toen waren, en dat "onderling overeengekomen" ruiling van grondgebied nodig zou zijn. Maar hij bleef van mening dat de acties van Israël vertragingen veroorzaakten die onaanvaardbaar waren voor de internationale gemeenschap.

"We kunnen ons niet veroorloven om nog een of nog twee of nog wel drie decennia te wachten om vrede te bereiken", zei Obama.

Een medewerker van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die nog in Washington is, zei voor de Israëlische nieuwssite Ynet dat Netanyahu "blij" was met Obama's toelichting over de grenzen van 1967.

Na Obama's toespraak vorige week in het ministerie van Buitenlandse Zaken had Netanyahu openbaar het idee afgewezen, dat Israël elke centimeter van Judea en Samaria zou overdragen bij een vredesakkoord, en opgemerkt dat de grenzen van vóór 1967 tot een aantal complete oorlogen en eindeloos terrorisme tegen de Joodse staat hadden geleid.

Andere leden van Netanyahu's regerende Likud-partij waren niet zo mild.
Obama "zigzagt afhankelijk van wat zal hem meer stemmen oplevert en zijn Nobelprijs voor de Vrede rechtvaardigt," vertelde Danny Danon, een rijzende ster binnen Likud, aan Israel National News.

Danon benadrukte dat "Israël niet [Obama's] collegegeld zal betalen als hij de essentie van het conflict probeert te begrijpen."

Andere Likud parlementariërs prezen Netanyahu's vastberaden houding waardoor Obama's mening een beetje veranderde, en de Amerikanen moesten begrijpen dat Israël net zo stevig aan zijn eisen kan vasthouden als de Palestijnen.

Maar veel Israëlische commentatoren waarschuwden dat het door Obama aangegeven beleid, ook na zijn verzoenende toespraak voor AIPAC, gevaarlijk blijft, en niet mag worden geaccepteerd door Israël.

Het belangrijkste is dat Obama nog steeds werkt vanuit de premisse, dat Israël evenveel grondgebied moet overdragen als het in 1967 bevrijdde. Maar, de VN-resolutie 242, waarop de Palestijnen hun eisen baseren, heeft de grootte van het grondgebied dat Israël moet overdragen in ruil voor vrede, niet expliciet vastgelegd. En de opstellers van het document hebben herhaaldelijk verklaard dat de omissie opzettelijk was.

De Arabische koers
Gamal Helal, een voormalig adviseur van Amerikaanse presidenten inzake het Midden-Oosten, vertelde de Arabische krant Asharq Al-Awsat dat Obama de Arabische koers is gaan volgen bij de onderhandelingen.

Helal wees er op dat voor de Arabieren - van de Egyptenaren tot de Jordaniërs en de Palestijnen - de grenzen van 1967 altijd het uitgangspunt zijn geweest voor het vredesproces, omdat zij niet geloven dat ze enig grondgebied moeten verliezen als gevolg van hun vroegere pogingen om Israël te vernietigen.

"Het standpunt van de VS is in het verleden altijd geweest om in te stemmen met de oplossingen waarover de partijen het in onderhandelingen eens zijn geworden, zonder dat de Verenigde Staten voorwaarden stellen, zodat deze voorwaarden geen obstakel zouden vormen bij de onderhandelingen", zei Helal.

Hij vervolgde: "Deze nieuwe these, die president Obama donderdag presenteerde in zijn toespraak, ondersteunt de Arabische visie, en is een fundamentele belemmering voor Israël, dat de grootte van Israël vóór 1967 koppelt aan de mogelijkheid om het te verdedigen, zoals de Israëli's zeggen: als Israël een klein gebied is, zal het moeilijk zijn om het te verdedigen."

Helal legde verder uit, dat de Palestijnen tot nu toe met tegenzin moesten aanvaarden dat de grenzen van 1967 aan het einde van succesvolle onderhandelingen zouden worden bereikt. Nu heeft Obama hen geholpen om de grenzen van 1967 opnieuw tot uitgangspunt van de Arabische eisen te maken.