Half december veroorzaakte rabbijn Eliezer Melamed, leider van de nationaal-religieuze Thoraschool Har Bracha, grote opschudding in Israël. Melamed weigerde, ondanks waarschuwingen van het Ministerie van Defensie, zijn mening te herzien en eiste een ontmoeting met de minister van Defensie, Ehud Barak. ‘Ik geloof dat God de ontruiming verbiedt van land door Hijzelf beloofd heeft in de Bijbel. Daarom spoor ik soldaten aan ongehoorzaam te zijn als ze aan ontruimingen moeten meewerken’, aldus rabbijn Melamed.

Rabbijn Eliezer Melamed en minister van Defensie Ehud Barak. Foto: Haaretz

Barak zag zich gedwongen de samenwerking met Melameds Thoraschool te beëindigen. Hierdoor ontstond voor de Zionistische Hesder-Thorascholen een ernstig politiek-religieuze conflict. De rabbijnen van de Hesder-Thorascholen legden vervolgens een gemeenschappelijke verklaring af, waarin werd gesteld dat gehoorzaamheid aan Gods wetten en de Thora altijd belangrijker is dan gehoorzaamheid aan andere autoriteiten zoals de staat of het leger.

Toch zijn de rabbijnen het lang niet allemaal eens met de radicale opstelling van Melamed. Intussen heerst er verwarring onder de gelovigen.

‘Geachte heren, het speelkwartier is voorbij’, schreef de niet-religieuze Alex Fischmann.

In een kritisch commentaar op de nationaal-religieuze rabbijnen zei hij:

‘Jullie kunnen niet alles hebben, bijvoorbeeld de Thora bestuderen, minder dan de helft van de dienstplicht vervullen en toch dezelfde rechten opeisen van een soldaat die drie jaar heeft gediend. Ook kun je niet in aanzien zijn bij het volk, als patriot te boek staan, belastinggeld krijgen voor jullie scholen, en tegelijkertijd minachting tonen voor de legerleiding en het Ministerie van Defensie.’

Volgens een enquête van Ynet is 49 procent van de Israëlische bevolking het met Baraks beslissing eens. Israëlische rabbijnen moeten zich aan het leger onderwerpen en mogen geen enkel bevel weigeren. Dezelfde enquête wees uit dat 73 procent van de seculiere, en 69 procent van de traditionele Joden zich aan de staat onderwerpt. Daar staat 64 procent van de orthodoxe Joden tegenover, die in de eerste plaats de rabbijnen gehoorzamen, en dan pas de staat. Deze mensen lijken te vergeten dat wat een rabbijn zegt, lang niet altijd Bijbels hoeft te kloppen.

Wie of wat rechtvaardigt ongehoorzaamheid: God of het geweten?

‘Als orthodoxe Joden moeten kiezen tussen God of de staat, hebben ze meestal geen echte keus’, vindt historicus Zvi Sadan, een Messiaanse Jood. ‘De pioniersbeweging staat niet onverdeeld aan de kant van orthodoxe Joden. Zij voelen zich zeer verbonden met de staat en de verdediging van het land. Maar zodra hun burgerlijke plichten indruisen tegen Thorawetten, komen ook zij in een gewetensconflict.’ Dat is volgens Sadan niet eerlijk, want ook de links-liberale Joden kennen gewetensconflicten, maar die worden veel gemakkelijker opzij geschoven door de overheid.

Israëlische soldaten, die op basis van gewetensbezwaren tijdens de verschillende oorlogen en operaties bevelen van het leger hebben genegeerd, komen daarom niet of nauwelijks in het nieuws. In Januari 2002 hebben 51 Israëlische soldaten de zogenoemde ‘strijdersbrief’ getekend, waarmee ze te kennen gaven niet in de Palestijnse gebieden te gaan dienen. Sindsdien hebben 650 links-liberale Israëli’s deze ‘strijdersbrief’ ondertekend. Hetzelfde hebben 27 Israëlische gevechtspiloten gedaan in september 2003. Daar werd geen ruchtbaarheid aan gegeven. Waarom ontstaat er dan zo’n opschudding als er om religieuze redenen wordt opgeroepen bevelen te negeren?

Zodra de Israëlische regering een anti-Bijbelse beslissing neemt, zoals vier jaar geleden bij het bevel tot evacuatie van de Joodse pioniers uit de Gazastrook, voorspelden religieuze Joden dat daar een geestelijk conflict op zou volgen. Rabbijn Ynon Ilani van Thoraschool Hen Midbar in Arad zei voor de orthodoxe radiozender Kol Chai: ‘We hadden met meer klem degenen die God toebehoren moeten oproepen om het bevel te weigeren tot ontruiming. We mogen geen staatkundige volmacht verlenen aan regeringen die zich niets aantrekken van de Thora! We moeten de Almachtige boven alles gehoorzaam zijn.’ Zoals Mozes (Exodus 32) van het volk Israël een eenduidige keuze voor God vroeg, zo willen de Israëlische rabbijnen van nu die oproep doen aan Israël. De Messiaanse gemeenteleider Meno Kalisher meent dat je volgens Romeinen 13 de autoriteit van de regering moet respecteren. ‘Ook als het gaat om de ontruiming van Joodse nederzettingen in Erets Israel,’ zegt Kalisher.

‘Maar zodra de staat acties eist, die direct tegen Gods geboden ingaan, zoals bijvoorbeeld moord, het doden van krijgsgevangenen, een verbod om te bidden of de eis om het persoonlijke geloof te verloochenen, is dat een reden om een bevel te weigeren. Maar daarvoor moet hij ook bereid zijn de juridische consequenties te dragen, zoals in Daniël 3 en 6.’

Voor Kalisher is een integraal Erets Israël alleen mogelijk als het volk Israël Jezus als de Joodse Messias erkent. Met andere woorden: iedere geloofsgroep, of het nu nationaal-religieus, links-liberaal, of Messiaans is, heeft zijn eigen redenen wanneer weigering van een bevel geoorloofd is.

God is Israëls geheime wapen

De religieuze commentator Tzvi Ben Gedaljahu zegt: ‘De staat is bang dat de Israëlische samenleving meer op God vertrouwt dan op het leger. God is Israëls geheime wapen. Als de helden van de Zesdaagse Oorlog in 1967 dit nu zijn vergeten, dan verliest het volk Gods zegen. De hoogmoed van de seculiere bevolking van Israël ging over in zelfgenoegzaamheid en arrogantie, zodat Israël in de volgende Jom-Kippoeroorlog van 1973 verrast werd en niet klaar was voor de oorlog.’

Het leger, dat nog altijd door seculiere generaals wordt geleid, is bang voor wijdverbreide insubordinatie onder nationaal-religieuze soldaten. Tijdens de recente Gaza-oorlog meldde Israel Today hoe legerrabbijn Ronsky de Israëlische soldaten met een gebed de oorlog in stuurde. De nationaal-religieuze soldaten horen bij de beste manschappen van het leger en hebben de afgelopen twee decennia hoge officiersrangen bereikt. Barak, en met hem het seculiere smaldeel, beschouwt dat als een gevaar voor de seculiere Joodse staat van de toekomst.