Adolf Hitler groet rijksbisschop Ludwig Müller en abt Schachleitner op de Rijksdag in Neurenberg. Foto: Bildarchiv Preussischer Kulturbesitz

Klik voor ware grootte

Dit artikel is afkomstig uit het Januari 2010 magazine.

›› Abonneer je nu op Israel Today en ontvang iedere maand Israel Today in de bus.

De filosoof Jean-Jacques Rousseau heef ooit gezegd: ‘Voor alles is er een vervanging.’

Dat is niet juist, want voor het leven is geen vervanging. Daarom blijf vervanging altijd surrogaat. En namaak kan nooit het echte vervangen.

Zo kan ook het volk dat door God uitgekozen is, niet verworden vangen door een ander volk. Als God voor Israël kiest, verklaart Hij in Deuteronomium 7:6: ‘Want u bent een volk dat aan de HEER, uw God, is gewijd. U bent door Hem uitgekozen om, anders dan alle andere volken op aarde, zijn kostbaar bezit te zijn.’

En degene die dat niet genoeg vindt omdat hij zich afvraagt wat er dan gebeurt met de anderen, en in het bijzonder met Ismaël, die toch ook een directe nakomeling van Abraham is?’, wil ik uitnodigen om Genesis 17:20 en 21 te lezen: ‘En wat Ismaël betref, Ik verhoor je: Ik zal hem zegenen, hem vruchtbaar maken en hem veel, heel veel nakomelingen geven... Maar mijn verbond zal Ik voortzetten met Isaak.’

Isaak is de vader van Jakob, die later van God de naam Israël – strijder van God – kreeg (Genesis 2:29 en 35:10). Zo wordt het verbond dat God in Genesis 15:18 met Abram/Abraham gesloten heef, nog specifeker overgedragen aan Jakob/Israël. Maar dit verbond is een onverbrekelijk, eeuwig verbond, want ‘Zoals de hoogte van de hemel niet gemeten wordt, de diepte van het fundament der aarde niet gepeild, zo verwerp Ik niet het nageslacht van Israël om alles wat het heef misdaan – spreekt de HEER’ (Jeremia 31:36-37). Met andere woorden, Gods verbond met Israël blijf geldig, ook als Israël faalt.

Dat bekrachtigt Paulus in Romeinen 9:4-5: ‘Immers, zij zijn Israëlieten, hunner is de aanneming tot zonen en de heerlijkheid en de verbonden en de wetgeving en de eredienst en de belofen; hunner zijn de vaderen en uit hen is, wat het vlees betref, de Christus’ (vert. NBG).

Maar de vervangingstheologie die zich in de tweeduizend jaar van de kerkgeschiedenis als een kankergezwel door het christendom heef verspreid, is het daar niet mee eens. Deze leer gaat terug op niet-Joodse kerkvaders, die eerst een uit Constantinopel en later een uit Rome stammende theologie vertegenwoordigden. De reformatie heef deze theorie later overgenomen, namelijk dat de kerk het ‘nieuwe Israël’ is, dat voor altijd het Joodse Israël vervangt.

De vervangingstheologie gaat zover dat zij leert: ‘Elohim, de wrede God van het Oude Testament, die zelfs de dood van zijn zoon toeliet, heef daarna plaatsgemaakt voor de eeuwig liefebbende en barmhartige Zoon Jezus Christus.’ Daarmee heef de ‘Kerk van de liefebbende Zoon’ de plaats ingenomen van het ‘Volk van de toornende Vader’.

Zo konden in de loop van de kerkgeschiedenis alle Jodenvervolgers zich verzekeren van de instemming van de kerkleiders. Want alleen zo kon de wereldwijde moord op het Joodse volk zonder noemenswaardige tegenstand worden uitgevoerd. Dat werd o.a. duidelijk op de ‘Rijksdag van Neurenberg’ in 1933, toen door middel van rassenwetten de Joden tot minderwaardige mensen werden verklaard, ...en dat met toestemming van de kerk!

Daardoor werden alle belemmeringen weggenomen, zodat men ‘de Joden met een zuiver geweten’ kon ombrengen, omdat zij volgens hen ‘voor altijd door God verworpen waren’. Dat was niet alleen zo in de Hitlertijd, maar het is een spoor door de hele geschiedenis.

Zie de kruistochten, inquisities, pogroms, gedwongen dopen, en ook het huidige Iran met een president die de Joden defnitief van de aardbodem wil uitroeien omdat zij ‘niet alleen de profeet Issa (Jezus) doodden, maar ook de profeet Mohammed beledigden, doordat zij zijn aanbod om zich tot de islam te bekeren afsloegen en Jood bleven.’

Zo is de onzalige vervangingstheologie een theologie vol onheil. Ondermeer om die reden wordt Israël vandaag politiek bestreden en geboycot. Want de Joodse staat mag niet bestaan, omdat met de wederopstanding van het oude Israël de vervangingstheologie zijn bestaansrecht verliest. Immers, het voor eeuwig verworpen Joodse volk kan toch nooit meer naar Sion terugkeren!?

Niet de Holocaust was de oorzaak voor de wedergeboorte van Israël als staat – zoals telkens opnieuw wordt beweerd – maar het onverbrekelijke verbond dat God onder ede met zijn volk Israël heef gesloten.